Kilt op, Edinburgh!

Flashes van tartan zijn bijna overal in Schotland te zien; niet in het minst in de Schotse steden, waar een waarneming onvermijdelijk is. In Edinburgh is een wandeling over de Royal Mile bedoeld als een ervaring op zich, die de essentie van Schotland vastlegt: het geluid van doedelzakken of het gezicht van een gekilt man zijn beide bijna zekerheden. De geschiedenis van de traditie is bijzonder interessant, gezien hoe tartan zo breed wordt geaccepteerd als onderdeel van het Schots erfgoed.

De traditie is onderhevig geweest aan een groot aantal romantische fabricaties, academische controverses en speculaties over de historische oorsprong. Voor degenen die het oppervlakkig tegenkomen, kan de indruk ontstaan dat de geschiedenis van tartan diep in de tijd teruggaat, en families verbindt met hun voorouders met strikte regels. In feite werden tartans over het algemeen gemaakt afhankelijk van de materialen en kleurstoffen die beschikbaar waren in de regio, in plaats van vanwege clanverbondenheid. Ze konden zelfs worden gecreëerd voor instellingen die alleen maar wilden worden verbonden met het Schotse erfgoed. Gezien de stof pas begint te verschijnen na de Unie van 1707, is het recenter dan misschien gedacht. Het was in feite geen populaire kleding van de Donkere Middeleeuwen, noch was het de gewilde kleding van de holbewoners. De Dress Act van 1746 handhaafde een verbod op tartan, aangezien het werd gezien als de kleding van onbeschaafde, barbarische Hooglandoorlogvoerders die vrij door de bergen renden en buiten sliepen. Een dergelijke levensstijl werd met minachting bekeken door de meerderheid van de Schotse bevolking, net als hun kledingstijl. Pas in 1792, toen het verbod werd opgeheven, werd tartan de trotse symbolische traditionele klederdracht van Schotland waarmee we ons vandaag zo sterk identificeren en herkennen. 

De debatten over de oorsprong weerhouden de populariteit binnen de natie niet, en in het bijzonder de onmiskenbare aanwezigheid ervan in de hoofdstad vandaag. Als een essentieel onderdeel van de Schotse ervaring lijkt tartan zelf enkele belangrijke rollen op zich te nemen: van tartan handdoeken in geschenkwinkels tot het uniform van rugby-supporters wanneer Schotland speelt in de 6 Nations. Inderdaad, het is op de belangrijkste formele gelegenheden dat het kan worden opgemerkt, van belangrijke verjaardagen tot bruiloften en afstudeerceremonies. Niemand heeft ooit veel overtuiging nodig om hun gekilt enthousiasme in de hoofdstad te tonen, en de vraag naar tartan blijft alleen maar groeien. Nieuwe tartans kunnen worden geregistreerd en gemaakt om monumentale evenementen te vieren: millennium tartans, Pauselijke bezoek tartans of zelfs tartans voor excursies naar de Antarctische. Tartan blijft een teken van trots en verbondenheid en een belangrijk teken van genegenheid voor het Mooie Land. 

De Royal Mile is de plek voor bewonderaars van het spul. Hector Russell kan je van top tot teen kleden in de formele tartan van jouw keuze, en ze voorzien ook in alle andere Schotse souvenirbehoeften. Als je wil uitgeven aan wat kasjmier dan Johnstons of Elgin zijn je beste keuze. Ragamuffin of Ness Clothing & Co kunnen je voorzien van meer casual tartan kleding en tweed. Als je verder wilt gaan dan de High Street, Bowdens op 35-41 Easter Road kan je kleden met de hoogste kwaliteit formele en Hoogland tartan.

Als een geïntegreerd onderdeel van het land en de cultuur, toont het tartan fenomeen geen tekenen van vertraging of verdwijnen. Sterker nog, het blijft gedijen en zichzelf opnieuw uitvinden; trots pronkend rond Edinburgh, amuserend en fascinerend voor zowel lokale bewoners, toeristen als reizigers.  

Dus, ga je nu kilt laten aanmeten!